Half oktober in de Côte d'Or. De pluk is net voorbij, de ranken kleuren roestbruin en tussen de lage stenen muurtjes ruikt het naar natte aarde en gevallen blad. Op een smalle heuvelrug liggen hier wijngaarden waarvan de namen wereldwijd met ontzag worden uitgesproken. Toch is wijn uit Bourgogne minder ingewikkeld dan zijn reputatie doet vermoeden. Twee druiven, een handvol regio's en één gouden regel: kijk eerst naar de maker. We nemen je mee van noord naar zuid en schenken onderweg vijf flessen in.
Bourgogne is de bakermat van twee druiven die de hele wijnwereld hebben veroverd: chardonnay voor wit en pinot noir voor rood. Overal ter wereld worden ze aan deze streek gemeten. Daarnaast groeit er wat aligoté, en in het zuiden ook gamay.
Het geheim zit in de bodem. Eeuwenlang verdeelden boeren de hellingen in kleine percelen, de climats, die inmiddels op de Unesco-werelderfgoedlijst staan. Kalk, mergel en klei wisselen elkaar soms binnen een paar meter af, en dat proef je terug in het glas.
Toch blijft de beste raad eenvoudig: de producent maakt het verschil. Een goede maker haalt uit een eenvoudige Bourgogne meer dan een middelmatige uit een beroemd dorp. Daarom kiezen de inkopers van Jos Beeres eerst de mensen, en pas daarna de etiketten. Neem de Edouard Delaunay Bourgogne Septembre Chardonnay: druiven uit de Côte d'Or, de Mâconnais én Chablis in één fles, deels vergist en gerijpt op eikenhout. Romig, met appel, meloen en brioche, en een frisse ondertoon die vraagt om een tweede glas.
Op de kaart is Bourgogne een smal lint dat van Chablis tot voorbij Mâcon loopt. Elke regio heeft een eigen karakter:
Wil je het verschil tussen noord en zuid echt proeven? Zet dan twee glazen naast elkaar. De Domaine Sébastien Dampt Chablis is puur chardonnay van overwegend oude stokken, vergist in roestvrijstalen tanks: beendroog, stenig en fris. Een glas dat smeekt om oesters. Daartegenover staat de Thierry Drouin Pouilly-Fuissé Plaisance, van zuidwaarts gerichte wijngaarden in de vorm van een amfitheater, op kalk en klei. Een jaar rijping in Frans eiken geeft perzik, hazelnoot en roomboter. Zet er een camembert uit de oven met knapperig stokbrood naast.
Het Bourgondische etiket werkt als een piramide. Hoe specifieker de herkomst, hoe hoger de klasse:
Begin gerust onderaan. De Edouard Delaunay Bourgogne Septembre Pinot Noir haalt een deel van zijn druiven uit de Côte de Nuits en Côte de Beaune; de helft rijpt op eikenhout. Aalbes, kers en een vleugje kruidnagel, soepel en fris. Heerlijk bij kip uit de oven of een schaal paddenstoelen.
Wie een trede hoger wil, kiest de Edouard Delaunay Santenay Premier Cru Beauregard Rouge. Zestig jaar oude stokken op kalksteen, halverwege de heuvel, en een jaar rijping op eiken. Kers, pruim en cederhout, met diepgang en een lange finale. Omdat Santenay minder bekend is dan de grote namen uit de Côte de Nuits, krijg je hier veel premier cru voor je geld. Schenk hem bij fazant met cantharellen.
Zoek je strak en zilt bij vis en schaaldieren, kies dan Chablis. Houd je van romig en rijk, ga dan naar de Mâconnais. Voor een zachte, geurige rode bij gevogelte begin je bij een goede Bourgogne Rouge, en voor een herfstdiner met wild stap je over op een premier cru.
Bourgogne blijft ons huis overigens nauw aan het hart liggen. Onze vinoloog Wietze Snaak reist elk jaar in november naar Beaune voor de beroemde wijnveiling van de Hospices de Beaune. Benieuwd wat er verder in onze kelder ligt? Ontdek het volledige Bourgogne-assortiment van Jos Beeres, van Petit Chablis tot Hospices de Beaune, of proef je weg door de streek in onze winkel in Noordbroek.
Het verschil zit in hoe precies de herkomst is vastgelegd. Een Bourgogne Blanc of Rouge mag druiven uit de hele streek bevatten. Een dorpswijn komt uit één gemeente, een premier cru uit een aangewezen perceel binnen dat dorp. Grand cru is de hoogste klasse: alleen de allerbeste percelen, met de perceelnaam op het etiket. Hoe hoger in de piramide, hoe meer karakter van de plek en meestal ook hoe hoger de prijs.
Officieel valt Beaujolais bestuurlijk deels onder de grotere Bourgogne-streek, maar in de wijnwereld wordt het meestal als een aparte regio gezien. Het grote verschil is de druif: in Beaujolais draait alles om gamay, die sappige, fruitige rode wijn geeft. Bourgogne zelf staat voor pinot noir. Een regionale Bourgogne Rouge mag soms wel een deel gamay bevatten, maar de echte Bourgondische rode is pinot noir.
Chablis is een klassieker bij oesters, mosselen en gegrilde vis. Rijkere witte wijnen uit de Mâconnais of Côte de Beaune passen bij romige pasta, gevogelte in roomsaus en zachte kazen. Een lichte Bourgogne Pinot Noir is ideaal bij kip, eend en paddenstoelengerechten. Bewaar de stevigere premier crus voor wild, zoals fazant of hertenbiefstuk, of voor een plank met rijpe harde kaas.
